Kısa cevap: evet, yasaldır. Türkiye'de gebeliğin isteğe bağlı olarak sonlandırılması 10. gebelik haftasının sonuna kadar yasaldır. Bu süre aşıldığında işlem yalnızca belirli tıbbi durumlarda mümkün olur. Ayrıntılar aşağıda.
Yasal süre: 10 hafta
Gebelik haftası, son adet kanamanızın ilk gününden itibaren sayılır — cinsel ilişki tarihinden değil. Bu ayrım önemli, çünkü ikisi karıştırıldığında kadınlar kendilerini olduğundan iki hafta daha erken sanıyor ve süreyi yanlış hesaplıyor.
Kesin hafta ultrason ile belirlenir. Adet düzeniniz düzensizse ya da son adet tarihinizi net hatırlamıyorsanız, hesap yalnızca ultrasonla yapılabilir.
Süre yaklaşıyorsa en yararlı adım, karar vermeden önce bir değerlendirme yaptırmaktır. Hafta netleştiğinde elinizde gerçekte ne kadar zaman olduğunu bilirsiniz. Muayeneye gelmiş olmak bir karar vermiş olmak anlamına gelmez.
Kimin rızası aranır?
Bu, hakkında en çok yanlış bilgi dolaşan konu. Doğrusu şudur:
- 18 yaşını doldurmuş, bekâr kadınlarda kadının kendi rızası yeterlidir. Başka kimsenin onayı aranmaz.
- Evli kadınlarda kadının rızasının yanı sıra eşin de rızası aranır. Bu koşul 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ve buna dayanan tüzükte düzenlenmiştir; hekimin takdirine bırakılmış bir konu değildir, tüm sağlık kuruluşları için bağlayıcıdır.
- 18 yaşından küçüklerde veli rızası gerekir.
- Vesayet altındaki kişilerde kişinin kendisinin ve vasisinin rızası ile mahkeme izni aranır.
Yasal koşulları sağlamayan bir talep, hangi sağlık kuruluşuna başvurulursa başvurulsun karşılanamaz. Durumunuz bu koşullardan birine takılıyorsa, size gerçekçi olmayan bir söz veren yerlerden uzak durmanızı öneririz. Kendi durumunuzun hangi kapsama girdiğini görüşmede açıkça sorabilirsiniz; sorunun kendisi kayda geçen bir şey değildir.
10. haftadan sonra hangi durumlarda mümkün?
Yasal sürenin dışında kalan bazı tıbbi durumlarda gebelik hafta sınırı gözetilmeksizin sonlandırılabilir:
- Boş gebelik (anembriyonik gebelik): Gebelik kesesi oluşmuş ancak içinde embriyo gelişmemiştir.
- Mol gebelik: Plasenta dokusunun anormal geliştiği, takip ve tedavi gerektiren bir gebelik türüdür.
- Kalp atışı izlenmeyen gebelikler: Gebeliğin canlılığını yitirdiği ultrasonla belgelenmiş durumlar.
Bunların dışında, bebek yaşıyor ancak doğumdan sonra yaşamını sürdüremeyeceği derecede ciddi bir anomaliye sahipse; bu durum bir perinatoloji uzmanının raporu ve bu rapor eşliğinde birden fazla kadın hastalıkları ve doğum uzmanından oluşan bir kurulun kararıyla belgelendiğinde, gebelik 10. haftadan sonra da sonlandırılabilir.
Türkiye'de yaşayan yabancı uyruklu hastalar
Türkiye'de yapılan bir işlemde, kişinin kendi ülkesinin değil, Türkiye Cumhuriyeti'nin kanunları uygulanır. Kendi ülkesinde isteğe bağlı gebelik sonlandırma yasak olan bir kadın, Türkiye'de kanunların aradığı koşulları sağladığında işlemi yaptırabilir. Aynı şekilde, kendi ülkesinde daha uzun bir süre sınırı olan bir kişi için burada da 10 hafta geçerlidir.
Yasal dayanak
Konunun temel düzenlemesi 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile 18.12.1983 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Yürütülmesi ve Denetlenmesine İlişkin Tüzük'tür. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuzun hukuki değerlendirmesi için hekiminize danışmanız gerekir.
Konuşmak isterseniz
Aklınıza takılan bir şey varsa sormaktan çekinmeyin. Telefonda ya da WhatsApp'ta konuşabilir, isterseniz doğrudan randevu alabilirsiniz. Ne sorduğunuz kayda geçmez, kimseyle paylaşılmaz.
Sık Sorulan Sorular
Kürtaj Türkiye'de yasal mı?
İsteğe bağlı kürtaj 10. gebelik haftasına kadar yasaldır. 18 yaşını doldurmuş bekâr kadında kendi rızası yeterlidir; evli kadında ayrıca eşin rızası aranır (2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun). Tıbbi zorunluluk hâllerinde süre koşullara bağlı değişebilir.